منوی دسته بندی

زنجیره تامین سبز

زنجیره تامین سبز (Green supply chain)

مدیریت زنجیره تأمین سبز (GrSCM) ادغام تفکر زیست محیطی در مدیریت زنجیره تأمین است. که شامل طراحی محصول ، تهیه و انتخاب مواد ، فرآیند تولید ، تحویل محصول نهایی به مصرف کنندگان و مدیریت محصول در پایان عمر است. توجه به محیط زیست، استفاده مجدد از منابع، کاهش گازهای گلخانه ای نمونه هایی از اهداف زنجیره های تامین سبز هستند. این زنجیره تامین زیر مجموعه زنجیره تامین پایدار میباشد.

زنجیره های تامین پایدار، به منافع بشریت و محیط زیست توجه کرده و در دراز مدت برای جامعه بشری قابل تحمل میباشد. استفاده معقول و قابل بازگشت از منابع طبیعی، عدم استفاده از مواد سمی، استفاده از وسایل حمل و نقل پاک و یا بهبود فرآیند سوخت انها، توجه به مسئله اشتغال در جامعه، توجه به مسائل فرهنگی جامعه و اقتصادی بودن کلیه این تصمیمات نکاتی است که باید در این زنجیره های تامین مد نظر داشت.

تعدادی از مفاهیم اصلی مرتبط با زنجیره تامین سبزعبارتند از:

• خرید سبز : شامل انتخاب و خرید محصولات و خدمات برای به حداقل رساندن هرگونه تأثیر منفی بر چرخه های عمر محصول مرتبط با تولید ، حمل و نقل ، استفاده و بازیافت است. در بسیاری از کشورها ، دولت ها ، صنایع و سازمان های جامعه مدنی به طور مشترک برای خرید محصولات دوستدار محیط زیست کار می کنند.

• تولید سبز: که از فرایندهای تولیدی استفاده می کند که تأثیرات زیست محیطی نسبتاً کمی دارند ، بسیار کارآمد بوده و ضایعات یا آلودگی کمی ایجاد می کند. تولید سبز می تواند منجر به کاهش هزینه های مواد اولیه ، افزایش بهره وری تولید ، کاهش هزینه های ایمنی محیطی و شغلی شود.

• توزیع سبز : که مربوط به بسته بندی و تدارکات است. مشخصات بسته بندی (مانند اندازه ، شکل و مواد استفاده شده) در توزیع و حمل و نقل تأثیر دارد. بسته بندی بهتر – همراه با الگوی بارگذاری مرتب شده – می تواند به معنای کاهش مقدار مواد استفاده شده ، استفاده بهتر از فضا و … باشد.

• لجستیک معکوس: فرایندی که طی آن تولیدکنندگان محصولات حمل شده قبلی را از نقطه مصرف برای بازیافت و تولید مجدد در صورت امکان می پذیرند.

• زباله های الکترونیکی : زباله های مرتبط با دستگاه های الکترونیکی دست دوم و لوازم خانگی که دیگر کارایی ندارند و بنابراین باید برای بازیابی ، بازیافت یا انهدام آنها اقدام کرد. زباله های الکترونیکی شامل طیف گسترده ای از دستگاه های الکتریکی و الکترونیکی مانند رایانه ، تلفن همراه ، تجهیزات صوتی قابل حمل ، یخچال و فریزر و … است. این نوع زباله می تواند بیش از 1000 ماده مختلف داشته باشد که بسیاری از آنها به طور بالقوه برای محیط زیست خطرناک و برای سلامتی انسان مضر هستند.

مدیریت زنجیره تامین سبز

چگونه زنجیره تامین سبز داشته باشیم


اقداماتی که میتواند یک زنجیره تامین را تبدیل به زنجیره تامین سبز کند در ادامه آورده شده است:

1. تهیه و ساخت مواد پاک با :
طراحی محیطی بهبود یافته
بسته بندی بهبود یافته
طرح هایی که از مواد قابل بازیافت استفاده می کنند
حداقل استفاده از مواد خطرناک و آسیب رسان به محیط زیست
مدیریت بهتر زباله ها و برنامه ریزی مناسب برای پایان عمر محصولات
کاهش اندازه و جرم محصول
2. انتشار کمتر گازهای گلخانه ای از طریق:
سیستم های حمل و نقل کارآمد تر
سوخت های جایگزین و بهبود بهره وری سوخت
بهینه سازی حمل و نقل ریلی، هوایی و جاده ای و …
استفاده از ارائه دهندگان تدارکات سازگار با محیط زیست.
3. انبار داری پاک:
انبارها و مراکز توزیع درمناطق استراتژیک مستقر شوند
بهبود چیدمان انبار

4. کاهش فواصل حمل و نقل توسط:
تغییر مسیر وسایل نقلیه ناوگان
بهینه سازی کامیون ها و کاهش فضای خالی تریلر
کاهش مسافت پیموده شده و بهبود استفاده از ناوگان.
5. کاهش حجم و کل جرم حمل شده از طریق:
طراحی بهتر بسته بندی و محصولات
مدیریت خوب ظروف.
6. کاهش گره ها و یال ها برای حمل و نقل توسط:
با استفاده از حالت های ریلی یا ترکیبی
با استفاده از برنامه ریزی مسیر رایانه ای.

7. استفاده مجدد و بازیافت محصولات توسط:
استفاده از طرح های محصول که حداکثر استفاده مجدد / بازیافت را به حداکثر می رساند
ایجاد انگیزه برای بازگرداندن محصولات از مصرف کنندگان
طراحی و بکارگیری سیستم های لجستیک معکوس.

وال مارت – در کانادا ، برخی از جعبه های حمل و نقل خود را از مقوا به پلاستیک تغییر داد ، که باعث می شد از هرجعبه تقریباً 60 بار به جای یک بار استفاده شود. این شرکت تخمین زده است که 4.5 میلیون دلار از این راه صرفه جویی کرده و 1400 تن زباله را کاهش داده است.


زنجیره تامین سبز و لجستیک معکوس

زنجیره های تامین با در نظر گرفتن جریان های معکوس در زنجیره، در دسته زنجیره های تامین سبز قرار میگیرند.پس از رسیدن محصول به مشتری نهایی ممکن است محصول معیوب باشد بنابراین جمع آوری شده و به بالای زنجیره برمیگردد. بعد از بررسی ممکن است با انجام دوباره کاری یا تعویض قطعه مجدد قابل استفاده شده و به زنجیره برگردد. همچنین محصولات پس از رسیدن به پایان عمر خود ممکن است جمع آوری شده و به اعضای بالادستی زنجیره بر گردد و یا منهدم شود.استفاده دوباره از بعضی قطعات، بازیافت، دوباره کاری و … روش هایی برای استفاده مجدد و قابل بازگشت به زنجیره تامین است.

زنجیره تامین حلقه بسته (closed loop supply chain )

برگشت محصولات به داخل زنجیره تامین و یا انهدام انها

مثل اسقاط اتومبیل که از برخی قطعات آن میتوان مجدد استفاده کرد

زنجیره تامین معکوس حلقه باز (open loop reverse supply chain)

محصولات بعد از رسیدن به پایان عمر خود وارد زنجیره تامین دیگری میشوند. مانند زنجیره تامین بازیافت

#مهندسی صنایع #لجستیک و زنجیره تامین #زنجیره تامین سبز #زنجیره تامین پایدار #Green supply chain
مهندس ربیعی

دیدگاهتان را بنویسید